ilocano-Ilocos sur

Kultura at Wika ng mga Ilocano

Kasaysayan

  • Ang Ilocano ay ang ikatlong pinakamalaking ethnolinguistic grupo sa Pilipinas. Ang terminong “Ilocano” ay nagmula sa salitang “i-” (mula sa) at “looc” (cove o bay), na kapag pinagsama ay nangangahulugan ng “Tao ng bay”. Sila rin ay tinukoy bilang Samtoy, na kung saan ay isang pagpapaikli ng pariralang sao mi ditoy (ito ay ang aming wika).

  • Ang Ilocano dialect ay may kaugnayan sa wika Indonesian, Malay, Fijian, Maori, Hawaiian, Malagasy, Samoan, Tahitian, Chamorro, Tetum at Paiwan. Ngayon, ang mga Ilocano dialect ay ang ikatlong pinaka pasalitang wika sa Pilipinas.

  • Ilocano ang pangunahing wika na ginagamit ng 95% ng populasyon na may kabuuang 594,206 noong 2000. Ang iba pang wika na ginagamit sa lalawigan ay Tagalog, Pangasinense, Bisaya, Ingles, Kannkanai, Tinggian at Muslim

Mga Ilocano

  • Ang mga ilocano ang pangatlong pinakamalaking pangkat-etniko sa Pilipinas.

  • Sa hilagang-kanlurang bahagi ng Luzon ang katutubong lugar ng mga Ilokano at ito ang nagbibigay ng pagkakakilanlan para sa Rehiyon ng Ilocos.

Kultura at Tradisyon

  • Ang araw ng mga patay ay kasama sa kultura ng mga ilocano,ang pag hahain ng handa upang iloy i-alay sa mga namayapang myembro ng pamilya tinatawag itong "atang" sa ilocano.Ang pag a-atang kasabay ng dasal ay tinatawag na "luwalo" ang paraan ng pag gunita sa mga namayapang mahal sa buhay,makakatulong sa mga kaluluwang mapanatag at makamit ang matiwasay na pamamahinga sa kamay ng panginoon.

  • Pagtapos ng kasal ay merong seremonya na tinatawag na saka, dito pinapasalamatan ang kanilang sponsors. Ang huling seremnoya ay ang mangik-ikamen n kung saan isang matandang babae at lalaki ay kakanta ng dal-lot. Sa kantang ito ay sinasabi ang saya at lungkot ng magasawa pati na rin ang dapat at hindi dapat gawin ng magasawa.

Wika

  • Ang wikang Ilocano ngayon, bukod sa gamit nito bilang lingua franca ng Hilagang Luzon, ay kinikilala rin bilang Heritage Language ng Estado ng Hawaii.

  • Ito ay sa kadahilanang nakararami sa mga Filipino-Americans ay may dugong Ilocano at sa kadahilanan ding marami sa mga nauna nang sakada(mga Pilipinong nagpunta sa Amerika noong panahon ng pananakop) ay dugong Ilocano at hindi nakapagsasalita ng Tagalog.

Facts!

Ang buhay ng mga Ilokano ay nakasalalay sa pagbubungkal ng lupa. Ang pagtulong sa kapwa na walang bataris (bayad) ay isang matandang kaugalian na nanatili hanggang sa ngayon. Marami silang paniniwala- paniniwala sa maligno, pamahiin at iba pa. Ang pamumuhay ng mga Ilokano ay pag aani at pagsasaka sa bukid, kilala sila na masisipag na tao. Pagtatanim rin ng tabako ang pangunahing ikanabubuhay ng mga naninirahan dito. 

Ilokano Ito ay pangatlo sa pinakamalaking pangkat- etniko sa Pilipinas. Sa Hilagang - Kanlurang bahagi ng Luzon ang katutubong lugar ng mga Ilokano at ito ang nagbibigay ng pagkakakilanlan para sa Rehiyon ng Ilocos. Ang Ilocos Sur ay kilala sa ilang magagandang tanawin tulad ng: Tirad Pass Gregorio Del Pilar, Bessang National Park Cervantes, Heroes Hill, Centuries Old Spanish Architecture

Pagpapausok sa Ina ✣ Ilocano – Ang isang bagong panganak ay pinauusukan sa loob ng 23 hanggang 30 araw sa loob ng silid na kinukurtinahan ng napakaraming dahon ng saging upang huwag mahanginan/malamigan.Pinahihiga siya sa isang papag na ang ulunan ay bahagyang nakaangat ng kalahating metro sa paa. Sa tabi niya o malapit sa tiyan ay ang kalan na kung tawagin ay dapugan. Sinisindihan ito buong araw at gabi upang maibalik sa normal ang sinapupunan.

PINTOR: JUAN LUNA 

 MANUNULAT: LEONA FLORENTINO 

NAIMBAG NGA ISASAMPET!!

AGYAMANAK!